زن مسلمان در اندیشه رهبر شهید؛ از معماری سبک زندگی مؤمنانه تا تمدن‌سازی اجتماعی

رهبر انقلاب

استاد نجم با بیان اینکه در منظومه فکری رهبر شهید، زن مسلمان در مرکز «تمدن نوین اسلامی» می‌ایستد، گفت: رهبر شهید انقلاب می خواستند زنان به عنوان «معماران سبک زندگی مؤمنانه» در راستای «بانوان تمدن‌ساز» نقش آفرینی کنند.

به گزارش روابط عمومی، سرکار خانم نجمه نجم در ویژه برنامه «باید برخاست» که به صورت زنده از شبکه تلویزیونی نور منتشر شد، با اشاره به بیانات امام شهید در دیدار جمعی از اعضای جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها در تاریخ 30 آبان 1403، بیان داشت: در منظومه فکری رهبر شهید، زن مسلمان در مرکز «تمدن نوین اسلامی» می‌ایستد؛ این نگاه برگرفته از نگاه دین و سیره رسول خدا(ص) در مدل تعامل و مواجهه با حضرت خدیجه (س) و حضرت زهرا(س) است.

کادر علمی و پژوهشگر پژوهشگاه مطالعات اسلامی جامعه‌الزهرا سلام‌الله‌علیها با بیان اینکه زن شاهکار خلقت و بینه الهی از شأن خالقیت و ربوبیت خالق عظیم در جهان هستی است، ادامه داد: در ادبیات قرآن سلوک پیامبر اکرم (ص) خانواده امیرمؤمنین (ع)و اهل بیت علیهم السلام، نمونه و الگوی مادری، خواهری و همسری است.

راهبرد رهبر شهید برای تربیت بانوان تمدن‌ساز

استاد و پژوهشگر جامعه‌الزهرا سلام‌الله‌علیها اضافه کرد: پیامبر اکرم صلوات الله علیه، الگوی سوم زن را تربیت کرد و پرورش داد؛ معمار انقلاب و رهبر معظم شهید، آن را متناسب با شرایط و اقتضائات جدید اندیشه‌ورزی کرده و بروز و ظهور دادند. یعنی با صورت‌بندی جدید متناسب با موقعیت امروز جهان، «بازتعریف و بازنمایی» کرده و در ارکان اجتماع «جانمایی» نمودند.

وی گفت: رهبر شهید انقلاب می خواستند زنان به عنوان «معماران سبک زندگی مؤمنانه» در راستای «بانوان تمدن‌ساز» نقش آفرینی کنندیعنی قابلیت یک بانوی طلبه تراز و بانوی تمدن ساز تراز این است که بر اساس گفتمان قرآنی، آموزه‌های روایی، سیره موجود و نیز توصیه‌ها و سلوک امام راحل و رهبر معظم شهید، «سبک زندگی مؤمنانه» را معماری کند.

نجم اضافه کرد: بانوی تراز و طلبه تراز بایسته و شایسته است که در سکانداری مهر و پایداریِ تعاملات حسنه در فضای خانه و خانواده بدرخشد و همچنین در میدان فرهنگ و اجتماع هم حاضر باشد؛ در مدرسه، دانشگاه، فضای مجازی، رسانه، محله و حتی عرصه‌های بین‌المللی، و تأثیرگذاری خود را نشان دهد.

وی یادآور شد: البته زن، مرد و فرزندان سه ضلع یک خانه و خانواده موفق هستند. باید این سه ضلع را رشد داد تا اهداف خانواده موفق و سبک زندگی مؤمنانه به درستی محقق شود. صفا و صمیمیت فردی، خانوادگی و اجتماعی، ریشه در عشق «مادری» دارد. پس پدر و فرزندان خانواده نیز بایستی در معماری و پیشبرد سبک زندگی مؤمنانه، همنوا با بانوی خانه باشند.

 منظومه فکری رهبر شهید ریشه در آموزه های دینی دارد

پژوهشگر جامعه‌الزهرا سلام‌الله‌علیها با اشاره به اینکه منظومه فکری رهبر معظم شهید به ما آموخت که بانوی تراز انقلاب اسلامی؛ الگوی رشد و تعالی در خانواده و اجتماع است، بیان کرد: رهبر شهید، بارها تأکید می‌کردند که زن مسلمان در عین همسر و مادر بودن، یک کنشگر مسئول در عرصه علم، فرهنگ، اقتصاد، سیاست و جهاد تبیین است. این همان چیزی است که ایشان آن را «الگوی سوم» می‌نامند. الگوی سوم زن؛ یعنی توانمندی بانوان تراز انقلاب اسلامی برای کنشگری و بروز و ظهور مؤثر در خانه، خانواده و فضای علمی، فرهنگی اجتماعی.

وی گفت: سیر فرمایشات امام شهید از دهه 70 تا 1404 نشان دهنده نگاه متعالی ایشان به فرهیختگی و حضور چند بعدی بانوان است؛ با ادبیات های مختلف و با کمک گرفتن از فرصت های مختلف؛ از تربیت پزشک بانو تا فقیه بانو را با تاکید و با ضرورت یاد می کنند. برای مثال در 20 اسفند 1375 در اجتماع زنان خوزستان فرمودند:«چنانچه دختری مثلاً مایل است پزشک شود، یا فعالیت اقتصادی کند، یا در رشته‌های علمی کار کند، یا در دانشگاه تدریس کند، یا در کارهای سیاسی وارد شود، یا روزنامه‌نگار شود، برای او میدانها باز است. به شرط رعایت عفّت و عفاف و عدم اختلاط و امتزاج زن و مرد، در جامعه‌ اسلامی میدان برای زن و مرد باز است. شاهد بر این معنا، همه‌ی آثار اسلامی است که در این زمینه‌ها وجود دارد و همه‌ی تکالیف اسلامی است که زن و مرد را به طور یکسان، از مسؤولیت اجتماعی برخوردار می کند.»

نجم ادامه داد: همچنین، رهبر شهید انقلاب در پیامی به یک همایش بزرگداشت بانو امین در سال 1390، از خدمات علمی و قرآنی بانو همایونی شاگرد بانو امین تقدیر کردند. علم‌آموزی و تحصیل معارف اسلامی، یکی از توصیه‌های همیشگی امام شهید به بانوان است. بانو مجتهده صفاتی نقل می کنند که براساس توصیه‌های رهبر شهید، برخی تحقیقات را در بحث «طهارت» انجام دادند و در ملاقات‌های بعدی گزارش دادند که معظم له خیلی استقبال کردند. حتی توصیه کردند که این تحقیقات به دست مراجع معظم تقلید هم داده شود.

وی با تاکید بر اینکه منظومه فکری رهبر شهید ریشه در آموزه های دینی دارد، تصریح کرد: وقتی پیامبر خدا(ص)‌ مبعوث شدند، بانوان نیز مخاطب بخشی از آموزه های دینی بودند به همین خاطر لازم بود بانوان نیز با معارف دین و فهم قرآن کریم و دستورات دینی آشنا شوند پرسش و پاسخ‌های اسماء بنت عمیس با پیامبر(ص) که در تاریخ ثبت شده است بیانگر این است که پیامبر(ص) زمینه را برای بانوان فراهم کرده بودند تا آنها به محضر ایشان بیایند و به شکل مستقیم سؤالات خود را مطرح کنند. همچنین برخی احکام و دستورات دینی از طریق برخی همسران به بانوان منتقل می‌شد که همه اینها بیانگر توجه پیامبر(ص) گرامی اسلام به موضوع یادگیری بانوان در زمینه علوم و معارف اسلامی است.

استاد جامعه‌الزهرا سلام‌الله‌علیها  ادامه داد: حضرت زهرا (س) نیز پیونددهنده بین نبوت و امامت بودند و در حقیقت ظرف فهم معارف دین و قرآن کریم از طریق ایشان به همه جهان اسلام منتقل شد. دخترانی هم که فاطمه زهرا (س) تربیت می‌کند، یعنی حضرت زینب‌(س) و حضرت ام‌کلثوم‌(س)، به خصوص حضرت زینب(س) درخشش ویژه‌ای در همین زمینه داشتند که عقیله و عاقله بنی هاشم لقب گرفتند. علمای بزرگ نیز در دوران متقدم و متاخر و معاصر این سیره را ادامه دادند؛ به عنوان مثال هر دو دختر شیخ طوسی محدث بودند و فهم نسبت به قرآن و روایات داشتند و از طرف پدرشان اجازه روایت داشتند. در عصر مرحوم مجلسین، دختران شان هم اجازه روایت داشتند و هم صاحب‌نظر در فقه بودند.

وی گفت: رهبر شهید فرمودند: «این یکی از بزرگ‌ترین افتخارات نظام اسلامی است که در سایه‌ نظام اسلامی این‌همه زن فرزانه و تحصیل‌کرده و خوش‌فکر و ممتاز از لحاظ فکری و عملی در جامعه‌ ما وجود دارند؛ خیلی نعمت بزرگی است و مایه‌ افتخار است.» این جمله به روشنی نگاه ایشان به مسئله‌ تحصیل و علم‌آموزی زنان در جامعه‌ اسلامی را نشان می‌دهد.

ارتقای جایگاه زن ایرانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی

نجم اظهار کرد: پس از انقلاب اسلامی ایران یک تحول اساسی در تحصیل زنان ایجاد شد و با افزایش تعداد دانش‌پژوهان زن، بسیاری از کرسی‌های استادی آموزش عالی نیز به آن‌ها اختصاص داده شد. رهبر شهید، مرجعی بودند که با زنان در طیف های مختلف، دیدار سالانه داشتند؛ این سلوک یعنی «جامعه‌ پیشرو و پیشران و پیش‌آهنگ»، جامعه ای است که بانوان در آن در عرصه‌های مختلف موضوعیت دارند و حتی مبحث مرجعیت علمی بانوان را تبیین می کنند.

وی تاکید کرد: رهبر شهید این نگاه را در سطح نظر رها نکردند؛ در سیاست‌گذاری‌های کلان، در تأکید بر آموزش عالی بانوان، در حمایت از شکل‌گیری نهادهای علمی و فرهنگی ویژه زنان، و حتی در تشویق بانوان به حضور در عرصه‌های رسانه‌ای و فضای مجازی، همین هندسه دیده می‌شود. ایشان معتقد بودند که بدون حضور مؤثر زنان، تمدن نوین اسلامی شکل نمی‌گیرد؛ چون بخش مهمی از فرهنگ، تربیت و حتی نرم‌افزار فکری جامعه از مجرای زنان منتقل می‌شود.

استاد جامعه‌الزهرا سلام‌الله‌علیها گفت: رهبر شهید در دیدار 30 آبان با نمایندگان جامعه الزهرا (س) حتی به بحث حکمرانی بانوان، ورود بانوان در عرصه رسانه و بین الملل، حتی پرداختن بانوان به مباحث فقه اقتصاد، فقه حکمرانی و رمزارزها رهنمود فرمودند.

وی اضافه کرد: رهبر شهید انقلاب دختران و زنان را تشویق کردند که در عرصه‌های علمی پیشرفته؛ از جمله هوش مصنوعی، نانو، پزشکی نوین و علوم انسانی اسلامی، حضور جدی و فعال داشته باشند. در عین حال هشدار می‌دادند که اگر این حضور، بدون هویت دینی و بدون درک رسالت تمدنی باشد، ممکن است به ابزاری برای بازتولید همان الگوهای غربی تبدیل شود که سال‌هاست به بن‌بست رسیده‌اند.

نجم ادامه داد: وقتی روایت‌های همسران و دختران شهدا از دیدارهای خصوصی با رهبر شهید را بررسی می کنیم، یک خط مشترک در همه آن‌ها دیده می‌شود: توجه رهبری به جزئیات زندگی زنانه، بدون تقلیل دادن زن به این جزئیات. ایشان درباره تحصیل دختر شهید، انتخاب همسر،ادامه کار فرهنگی بعد از ازدواج و حتی درباره تربیت فرزندان توصیه‌های دقیق و عملی می‌دادند. اما در کنار این، دائماً نگاه را بالا می‌بردند و از «رسالت تمدنی» زن سخن می‌گفتند؛ اینکه هر مادر، در خانه خود، در حقیقت در «کارخانه انسان‌سازی تمدن اسلامی» مشغول است.

وی یادآور شد: این پیوند بین زیست شخصی و رسالت تمدنی، همان چیزی است که می‌تواند از زن مسلمان امروز یک شخصیت چندلایه و جامع بسازد؛ زنی که هم نسبت به اقتصاد و فرهنگ و سیاست جامعه‌اش دغدغه دارد، هم نسبت به تربیت فرزند و استحکام خانواده‌اش. وی گفت: رهبر شهید به ما یاد دادند که این دو عرصه از هم جدا نیستند؛ خانه، نقطه عزیمت تمدن است. دختران امام شهید تحصیلات دانشگاهی و حوزوی دارند. عروس شهید و دختر شهید ایشان تحصیلات علمی داشتند و معلم بودند.

قابلیت بازتاب و صدور الگوی سوم زن به بانوان آزاده و آزادیخواه جهان

استاد و پژوهشگر جامعه‌الزهرا سلام‌الله‌علیها با تاکید بر اینکه الگوی سوم زن، برای کل دنیا قابل ارائه و تکثیر است، افزود: یکی از سرفصل‌های عمده و راهبردی انقلاب اسلامی، هویت بخشیدن به شأن و منزلت زن به عنوان محور و ستون اصلی نهاد خانواده و جامعه توأمان هم اس. و این الگو در ادبیات «بازتاب و صدور انقلاب اسلامی» قابل نمایاندن و صادر شدن است. یکی از رسالت‌های عمده‌ی صدور و بازتاب الگوی سوم زن، تبیین شأن و منزلت «زن» در نقش «همسری» و مقام مقدس «مادری» بر اساس منظومه فکری قرآن و سیره رسول خاتم و توصیه‌های امامین انقلاب، البته با رعایت مقتضیات زمان و مکان و ادبیات بین الملل است.

دیدار 30 آبان 1403؛ روایت یک نگاه پدرانه‌ از سوی رهبر حکیم به دختران انقلاب

 مشاور طرح و برنامه مدیر جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها در رابطه با دیدار نمایندگان جامعه الزهرا (س) با رهبر معظم شهید در ۳۰ آبان ۱۴۰۳ گفت: آنچه در آن دیدار برای من برجسته بود، ترکیب چندوجهی از صلابت رهبری و مهربانی پدرانه بود که تعادل و توازن هر نقش در گفتار و رفتار رعایت می‌شد. در آن دیدار، شما حکمران، سیاستگذار فرهنگی، تحلیل‌گر تاریخی و وضعیت‌شناس امروزی، رهبر و راهبر، عالمِ اخلاق و تربیت و معنویت و پدر می بینید.

نجم با بیان اینکه در پیام امام شهید به مناسبت صدسالگی حوزه های علمیه در اردیبهشت 1404، مربوط به «حوزه پیشرو و سرآمد» باز نقش و جایگاه بانوان برای تمدن سازی مورد تأکید قرار گرفته است، اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب از دستاوردهای جامعه الزهرا حمایت می کردند به طوری که جامعه الزهرا(س) را «پدیده‌ی بی‌نظیر» خطاب فرمودند که ابتکار عمل امام راحل و برآمده از انقلاب اسلامی بوده و موجب افزایش سطح معلومات دینی و اثرگذاری بانوان کشور شده است.

فعالیت های جامعه الزهرا(س) در «چله های اول و دوم اقتدار و استقامت»

استاد و پژوهشگر حوزه و دانشگاه گفت: جامعه الزهرا (س) مثل همه نهادها و مردم ایران، بر وحدت و همگرایی و همدلی در فضای فعلی تأکید داشت. سیاست و رویکرد جامعه الزهرا(س) تأکید بر سوگواره ایمان و بصیرت، سوگ حماسه بخش و اقتدار آفرین بود. این نهاد علمی متناسب با تقویم ملی و مذهبی و متناسب با شرایط و نیاز و اقتضائات کشور، تقویمی را با عنوان «چله اول اقتدار و استقامت» طراحی کرد که هر روز یک یادداشت به انضمام بسته پشتیبان چندرسانه ای، هشتک گذاری و... منتشر می شد.

مشاور طرح و برنامه مدیر جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها اضافه کرد: همه بخش های مختلف جامعه الزهرا(س) اعم از آموزش، پژوهش، دانش آموختگان، نخبگان، مرکز رشد و نوآوری و غیره در این فعالیت ها بر اساس رسالت تخصصی خود سهیم بوده اند. قرارگاه بلاغ مبین بانوان حوزه در معاونت فرهنگی تبلیغی جامعه الزهرا(س) با کمک بخش های دیگر در عرصه مختلف و زمینه های متنوع در حال فعالیت بوده است.

وی گفت: در ایام جنگ رمضان، تلاش شد که خانواده بزرگ جامعه الزهرا به لحاظ علمی، پژوهشی، فقهی، تبلیغی، مشاوره ای، تبیینی، تولیدمحتوای چندرسانه‌ای، تولید محتوا به چند زبان، حتی حضور امدادی و همراهی برای سلامت مردم، همچنین دغدغه‌مندی برای کمک به غذا و نان گرم برای مردم عزیز، علاوه بر آن تأمینِ تغسیل و تدفین آرامش‌بخش و مناسب برای شهدا و سکنی بخشیدن به خانواده معزز آنها، بایستی کنار مردم باشند.

بانوان حوزوی؛ حلقه میانی مردم و حاکمیت

نجم بیان کرد: دغدغه‌مندی ما، احیای نقش میانجی‌گری حوزه به عنوان حلقه میانی و حلقه وصل بین مردم و حاکمیت است. این مبحث در گذشته و میراث حوزه پررنگ بوده و در دوره‌ای کمرنگ شده است و به لطف خدا در مسیر احیا قرار دارد. لذا بایستی بدان توجه ویژه شود. الان دغدغه راهبران و مدیران در جامعه الزهرا این است که حوزه و طلاب در کنار مردم بر اساس نیاز مردم حاضر باشند و قابلیت بازنمایی رسالت‌ها متناسب با شرایط مختلف را پیدا کنند؛ لذا برنامه ریزی های متنوعی برای همراهی با ایران همدل در دستور کار قرار گرفته است که اشاره خواهد شد.

برنامه ریزی برای حضور با تمام ظرفیت در مراسم تشییع و بدرقه

مشاور طرح و برنامه مدیر جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها در تشریح اقدامات جامعه الزهرا (س)برای مراسم تشییع و بدرقه امام شهید گفت: با تشکیل «ستاد تشییع و بدرقه امام شهید به صورت داخلی در جامعه» و شکل گیری ۱۲ کارگروه تخصصی، اقدامات متعددی در حال انجام است.

وی افزود: برخی عناوین فعالیت ها به قرار ذیل است: نامه نگاری به ستادها و دستگاه های مربوطه برای بیان ظرفیت های ملی و بین المللی جامعه الزهرا(س) و نیز ارائه پیشنهادات برای همراهی در زمینه های پاسخگویی، مشاوره ای، امدادی، تبلیغی، زباندانی و ترجمه، مهدکودک ثابت و سیار با همکاری سایر نهادها، اسکان و...، اسکان ۳۰۰۰ نفر طلاب جامعه الزهرا(س) و خانواده و ۲۰۰۰ طلاب سراسر کشور و هماهنگی با مرکز خدمات، حضور و همراهی زباندانان بانوی جامعه الزهرا در کنار مهمانان خارجی برای معرفی و تبیین مکتب امام شهید، امام حاضر و این ایام، برنامه های فرهنگی برای مهمانان حضوری از جمله تعریف نشست و حلقه های تربیتی برای افراد اسکان داده شده در جامعه الزهرا(س)، نمایشگاه امام شهید و امام حاضر، میز پاسخگویی و میز مشاوره و میز تبلیغ و میز قرآنی و حدیثی، 7 موکب فعال برای میزبانی و فروشگاه محصولات فرهنگی، برنامه برای علاقمندانی که امکان حضور نداشتند بخصوص علاقمندان بین الملل از جمله سلسله وبینار «بر بلندای اندیشه»، برنامه های مسجد محور در سطح قم و کشور، شبکه سازی مبلغین خادم امام شهید هم از درون قم و هم سراسر کشور و کانون های استانی جامعه الزهرا(س)، ایجاد تیم رسانه و فضای مجازی برای روایت گری و تولیدمحتوای چندرسانه ای.

میراثی برای فردای دختران و بانوان ایران

نجم گفت: امام معظم شهید به ما آموختند که می‌توان هم مادر بود و هم مؤثر در عرصه‌های علمی و اجتماعی؛ می‌توان حجاب را حفظ کرد و در عین حال، در نوک قله‌های علم و فناوری ایستاد؛ می‌توان از عاطفه زنانه برای ساختن خانواده‌ای گرم استفاده کرد و در عین حال، از عقل و اراده برای تغییر معادلات فرهنگی و سیاسی جامعه بهره گرفت.

وی تاکید کرد: امروز، در آستانه مراسم تشییع و بدرقه رهبر معظم شهید انقلاب، شاید یکی از صادقانه‌ترین شیوه‌های بزرگداشت ایشان این باشد که زنان و دختران ما، با مرور اندیشه‌های رهبر معظم شهید و منظومه فکری و عملی ایشان درباره «زن، خانواده و تمدن»، یک‌بار دیگر هویت خود را بازتعریف کنند. اگر این اتفاق بیفتد، خون رهبر شهید، نه فقط در تاریخ سیاسی، بلکه در سبک زندگی و آینده دختران ایران و چه بسا حق‌طلبان جهان جاری خواهد شد.

تصویر خبر

مطالب مرتبط :

اشتراک گذاری:

نظرات

نظری هنوز ارسال نشده است

ارسال نظر

ارتباط با جامعة الزهرا(س)

  • نشانی: قم، سالاریه، بلوار بوعلی
  • مرکز تلفن: ۳۲۱۱۲۰۰۰
  • دورنگار: ۳۲۹۲۵۱۱۰
  • صندوق پستی: ۳۷۱۸۵۳۴۹۳
  • کد پستی: ۳۷۱۶۹۱۶۶۴۵