به گزارش روابط عمومی، حجتالاسلاموالمسلمین علی محمدی، استاد حوزه و دانشگاه، در نخستین روز «مسیر استاد؛ زیستبوم جامع مهارت و رشد چندساحتی در نظام یاددهی مؤثر»، با بازخوانی منشور روحانیت و پیام رهبر و امام شهید انقلاب اسلامی به همایش یکصدمین سال بازتأسیس حوزه علمیه قم، به تبیین چرایی تحول در مسیر حوزه پیشرو و سرآمد پرداخت.
تحول در حوزه؛ ضرورتی برای پاسخگویی به نیازهای روز
حجتالاسلاموالمسلمین محمدی در این نشست، با اشاره به فلسفه وجودی و کارکردهای حوزههای علمیه، بر ضرورت بازتعریف برخی فرایندهای آموزشی و تربیتی حوزه متناسب با نیازهای روز تأکید کرد و گفت: حوزه علمیه در طول تاریخ علاوه بر تولید علم و تربیت نیروی دینی، همواره در عرصههای فکری، اجتماعی و مبارزه با جریانهای انحرافی و تهدیدهای دشمن نقشآفرین بوده است و استمرار این نقشآفرینی، نیازمند تحول و ارتقای مستمر است.
وی با بازخوانی منشور روحانیت که پیام رهبر و امام شهید انقلاب اسلامی به همایش یکصدمین سال بازتأسیس حوزه علمیه قم در تاریخ 17 اردیبهشت 1404 بود، به پنج محور هویتی و کارکردی حوزه اشاره کرد و افزود: حوزه علمیه از یک سو مرکز علمی و تربیت نیروی مؤمن و کارآمد است و از سوی دیگر، در خط مقدم مقابله با تهدیدهای دشمن، تولید و تبیین نظامات اجتماعی و تبلیغ و ابلاغ معارف دینی قرار دارد.
ضرورت حرکت از حوزه موفق به حوزه پیشرو
استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه تحول در حوزه صرفاً به معنای تغییر در یک بخش یا اصلاح یک فرایند نیست، اظهار داشت: برای رسیدن به حوزه پیشرو و سرآمد، باید مجموعهای از عناصر علمی، آموزشی، تربیتی، تبلیغی و اجتماعی در یک منظومه منسجم مورد بازنگری قرار گیرد.
وی ادامه داد: امروز حوزه با نسلی مواجه است که جهان معنایی، مسائل، پرسشها و نیازهای متفاوتی دارد و نمیتوان بدون شناخت این تغییرات، صرفاً با شیوههای گذشته به نیازهای جدید پاسخ داد. از این رو، تحول در نظام آموزشی، متون درسی، شیوههای تدریس و فرایند تربیت طلبه، یک ضرورت جدی است.
بازنگری در نظام آموزشی و متون درسی
حجتالاسلاموالمسلمین محمدی با اشاره به اهمیت نظام آموزشی در تحقق تحول حوزه، تصریح کرد: تحول باید از متن و محتوای آموزشی تا شیوه انتقال دانش و ارتباط استاد با طلبه امتداد پیدا کند.
وی با بیان اینکه استاد حوزه صرفاً انتقالدهنده محتوای یک کتاب درسی نیست، خاطرنشان کرد: استاد میتواند از متن درسی به عنوان بستری برای ایجاد افقهای جدید فکری در طلبه استفاده کند؛ به گونهای که طلبه علاوه بر فراگیری محتوای علمی، با رسالت تاریخی، اجتماعی و تمدنی حوزه نیز آشنا شود.
این استاد حوزه و دانشگاه افزود: اگر آموزش از رسالتهای کلان حوزه جدا شود، ممکن است فرایند یادگیری به انتقال محفوظات محدود شود؛ در حالی که هدف اصلی، تربیت طلبهای برخوردار از دانش، بینش، مهارت و توانایی ایفای نقش مؤثر در جامعه است.
ضرورت نظاممند شدن مسیر یادگیری و یاددهی مؤثر
وی همچنین بر ضرورت نظاممند کردن مسیر یادگیری و یاددهی مؤثر تأکید کرد و گفت: برای تحقق حوزه پیشرو، باید میان اهداف آموزشی، محتوای درسی، شیوه تدریس، مهارتهای مورد نیاز طلبه و اقتضائات جامعه ارتباطی منطقی و هدفمند برقرار شود.
حجتالاسلاموالمسلمین محمدی با اشاره به اهمیت نقش استاد در این فرایند اظهار داشت: استاد، یکی از مهمترین حلقههای تحقق تحول آموزشی است و کیفیت ارتباط استاد با طلبه، شیوه ارائه محتوا، قدرت ایجاد انگیزه و توانایی پیوند دادن مباحث علمی با مسائل واقعی زندگی، در شکلگیری شخصیت علمی و مهارتی طلبه تأثیر مستقیم دارد.
تحول در مسیر تحصیل و تدریس کارآمد
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به منویات امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره حوزههای علمیه، بر ضرورت تحول در مسیر تحصیل و تدریس کارآمد تأکید کرد و گفت: حوزهای که میخواهد در عرصههای علمی، فرهنگی، اجتماعی و تمدنی نقشآفرین باشد، باید فرایند تربیت نیرو را متناسب با این مأموریت بازطراحی کند.
استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: طلبه امروز باید علاوه بر دانش تخصصی، توانایی فهم مسائل جدید، گفتوگو با مخاطب، تحلیل شرایط اجتماعی و پاسخگویی به نیازهای فکری و فرهنگی جامعه را نیز کسب کند و این امر بدون تحول در نظام یاددهی و یادگیری امکانپذیر نیست.
حجتالاسلاموالمسلمین محمدی در ادامه، با ارائه نمونههای ملموس از متون درسی و سبک تدریس، به تصویرسازی از حوزه پیشرو و سرآمد پرداخت و نشان داد که تحول در حوزه چگونه میتواند از سطح سیاستگذاریهای کلان به متن کلاس درس و ارتباط روزمره استاد و طلبه منتقل شود.
وی تأکید کرد: حوزه پیشرو، حوزهای است که در آن علم، تربیت، مهارت، رسالت اجتماعی و نیازهای واقعی جامعه در کنار یکدیگر دیده میشوند و نظام آموزشی آن میتواند طلبه را برای ایفای نقش مؤثر در میدانهای مختلف آماده کند.
نظرات