به گزارش روابط عمومی، حجتالاسلاموالمسلمین محمد عالمزاده نوری، معاون تهذیب حوزههای علمیه برادران در نشست »هویت طلبگی» و در دوره مهارتافزایی «راه روشن ۵» که با حضور طلاب جدیدالورود جامعه الزهرا سلاماللهعلیها برگزار شد، با تأکید بر ضرورت شناخت دقیق عالم طلبگی، گفت: طلبگی صرفاً یک شغل یا موقعیت اجتماعی نیست، بلکه رسالت، مأموریت و تکلیفی الهی است که طلبه باید آن را آگاهانه بپذیرد و در مسیر تحقق آن حرکت کند.
معاون تهذیب حوزههای علمیه برادران در این نشست، هویت طلبگی را موضوعی بنیادین در مسیر تربیت طلبه دانست و اظهار کرد: کسی که وارد حوزه علمیه میشود، پیش از آنکه بخواهد مهارتها و دانشهای مختلف را فرا بگیرد، باید بداند وارد چه عالمی شده و قرار است چه نقشی را در این عالم ایفا کند. شناخت عالم طلبگی و ترسیم نقشه این عالم، مقدمهای برای شکلگیری هویت صحیح طلبگی است.
لزوم شناخت جایگاه حوزه و روحانیت در منظومه دین و جامعه
حجتالاسلاموالمسلمین عالمزاده با بیان اینکه طلبه باید نگاه خود را نسبت به مسیر پیش رو از سطح فعالیتهای روزمره فراتر ببرد، عنوان کرد: برای شناخت هویت طلبگی باید از بالا به عالم طلبگی نگاه کرد و جایگاه حوزه، روحانیت و طلبه را در منظومه دین و جامعه شناخت.
وی افزود: طلبه باید بداند فلسفه وجودی حوزههای علمیه چیست، روحانیت برای چه شکل گرفته است و مأموریت یک عالم دینی در جامعه چیست؛ زیرا بدون پاسخ به این پرسشها، ممکن است طلبه سالها در حوزه تحصیل کند، اما تصویر روشنی از هویت و رسالت خود نداشته باشد.
معنای طلبگی در قرآن کریم / علوم دینی باید در خدمت آگاهیبخشی، هدایت و اصلاح جامعه قرار گیرد
معاون تهذیب حوزههای علمیه برادران با اشاره به آموزههای قرآن کریم درباره تفقه در دین، اظهار کرد: قرآن کریم برای فراگیری دین و بازگشت آگاهانه به جامعه، نقش ویژهای قائل شده است. در آیه ۱۲۲ سوره توبه آمده است: «فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَائِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ»؛ یعنی گروهی از هر جمعی کوچ کنند تا در دین تفقه کنند و هنگامی که به سوی قوم خود بازگشتند، آنان را آگاه سازند.
وی ادامه داد: این آیه نشان میدهد که فراگیری دین در منطق قرآن، هدفی صرفاً فردی ندارد، بلکه دانش و علوم دینی باید در خدمت آگاهیبخشی، هدایت و اصلاح جامعه قرار گیرد. بنابراین، طلبه باید از همان ابتدا نسبت میان تحصیل، تفقه، هدایت و مسئولیت اجتماعی خود را بشناسد.
استمرار مسیر دین در جامعه؛ فلسفه حضور روحانیت
حجتالاسلاموالمسلمین عالمزاده نوری با اشاره به فلسفه پیدایش روحانیت، گفت: روحانیت برای آن شکل گرفته است که مسیر دین در جامعه استمرار پیدا کند و معارف الهی به مردم برسد. عالمان دین باید دین را بیاموزند، آن را درست بفهمند، به آن عمل کنند و در ادامه، آن را به جامعه منتقل کنند.
وی با استناد به روایت معروف «العلماء ورثة الأنبیاء» افزود: عالمان دین وارثان پیامبران هستند و این وراثت تنها به معنای انتقال دانش نیست، بلکه مسئولیت و رسالتی را نیز به همراه دارد. کسی که در مسیر طلبگی قرار میگیرد، باید خود را برای پذیرش بخشی از این مسئولیت آماده کند.
طلبگی شغل نیست؛ رسالت، مأموریت و تکلیف الهی است
معاون تهذیب حوزههای علمیه برادران تأکید کرد: طلبگی را نباید صرفاً به عنوان یک شغل، رشته تحصیلی یا موقعیت اجتماعی تعریف کرد. طلبگی یک رسالت، مأموریت و تکلیف الهی است و طلبه باید نسبت خود را با این مأموریت بهدرستی بشناسد.
حجتالاسلاموالمسلمین عالمزاده نوری ادامه داد: اگر طلبه بداند که در چه مسیری قدم گذاشته و این مسیر ادامه چه راهی است، نگاه او به درس خواندن، تهذیب، تبلیغ، پژوهش و ارتباط با مردم نیز تغییر خواهد کرد. در این صورت، فعالیتهای مختلف طلبگی از حالت پراکنده خارج میشود و همه آنها در منظومهای واحد و در جهت تحقق یک رسالت قرار میگیرد.
وی با بیان اینکه طلبگی، خدمت اجتماعی است، تصریح کرد: آینده کاری طلاب، امتداد مسیر و گذشته کاری پیامبران الهی است. اگر کسی بپرسد پیامبران در گذشته چه کاری انجام می دادند که طلبه ها می خواهند در آینده، همان کار را انجام دهند، باید گفت که یکی از مهم ترین شئون پیامبران، تعلیم و تربیت بوده است.
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه طلبه باید در مسیر تعلیم معارف الهی، قرآن کریم، حکمت و معارف دینی حرکت کند، گفت: شهید مطهری نمونه برجسته ای از این الگو است. ایشان معلم قرآن، معلم حکمت و معلم اندیشه دینی بود. حکمت نیز یعنی ساختن زندگی محکم و مستحکم؛ زندگیای که انسان را در مسیر درست قرار دهد و او را برای ابدیت آماده کند. رهبر معظم شهید نیز در طول سالهای مختلف، بخش مهمی از سخنان و بیانات خود را به تبیین معارف قرآن و حکمت اختصاص دادهاند.
رسالت پیامبران؛ الگویی برای طلبه / مسیر طلبگی باید در امتداد مأموریت انبیای الهی تعریف شود
معاون تهذیب حوزههای علمیه برادران با اشاره به مأموریت پیامبران الهی اظهار کرد: برای شناخت رسالت طلبه، باید به رسالت پیامبران توجه کرد. پیامبران برای هدایت انسانها، دعوت به توحید، مبارزه با انحراف و اقامه دین خدا مبعوث شدند و مسیر طلبگی نیز باید در امتداد همین مأموریت تعریف شود.
وی افزود: طلبه نمیتواند نسبت به مسائل دینی و اجتماعی بیتفاوت باشد؛ زیرا کسی که خود را در مسیر پیامبران قرار داده است، باید نسبت به هدایت، آگاهیبخشی و اصلاح جامعه احساس مسئولیت کند.
وقف تمام وجود برای دین خدا
حجتالاسلاموالمسلمین عالمزاده نوری با تأکید بر ضرورت آمادگی طلبه برای فداکاری در مسیر دین گفت: طلبگی اقتضا میکند انسان بخشی از وجود و توان خود را در اختیار دین قرار دهد و در مراحل بالاتر، همه ظرفیتهای خود را برای تحقق مأموریت الهی به کار گیرد.
وی با بیان اینکه فدا شدن در راه دین تنها به معنای از دست دادن جان نیست، عنوان کرد: انسان میتواند عمر، توان، استعداد، دانش، فرصت و سرمایههای وجودی خود را در راه خدا قرار دهد. طلبه باید به تدریج به این نقطه برسد که زندگی خود را در نسبت با رسالت دینی معنا کند و از ظرفیتهای خود برای خدمت به دین و مردم بهره بگیرد.
استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: مسیر رسالت طلبگی، مسیر راحتطلبی نیست؛ بلکه مسیر ایستادگی، فداکاری و خدمت است.
جلوههای فداکاری در راه دین
معاون تهذیب حوزههای علمیه برادران خاطرنشان کرد: هنگامی که از فدا شدن در مسیر دین سخن گفته میشود، نباید این مفهوم را تنها در شهادت به معنای از دست دادن جان خلاصه کرد. گاهی انسان سالهای عمر خود را در مسیر تعلیم، تبلیغ، پژوهش، تربیت و خدمت به مردم صرف میکند و این نیز جلوهای از فداکاری در راه دین است.
وی تصریح کرد: مهم آن است که طلبه بداند سرمایه اصلی او عمر و وجود اوست و این سرمایه را در چه مسیری هزینه میکند. اگر زندگی طلبه در خدمت مأموریت الهی قرار گیرد، تحصیل و فعالیتهای او نیز معنای عمیقتری پیدا خواهد کرد.
اقامه دین؛ رسالت حوزههای علمیه
حجتالاسلاموالمسلمین عالمزاده نوری، اقامه دین را از مهمترین مأموریتهای حوزههای علمیه دانست و گفت: حوزه علمیه تنها برای تولید دانش یا تربیت افرادی که اطلاعات دینی دارند شکل نگرفته است، بلکه باید در مسیر تحقق و اقامه دین در جامعه نقشآفرینی کند.
وی ادامه داد: اقامه دین زمانی محقق میشود که معارف دینی در زندگی فردی و اجتماعی مردم جریان پیدا کند و دین در عرصههای مختلف زندگی انسان حضور مؤثر داشته باشد. از این منظر، طلبه باید نسبت خود را با جامعه و مسائل آن بشناسد و دانش و توانایی خود را برای پاسخگویی به نیازهای دینی و انسانی جامعه به کار گیرد.
معاون تهذیب حوزههای علمیه برادران بیان داشت: اگر قرار باشد دین خدا را اقامه کنیم، ابتدا باید دین را بشناسیم. بنابراین نخستین مرحله، شناخت دین است. مرحله دوم، شناساندن دین به مردم است. طلبه باید دینی را که شناخته است، به زبان مناسب و صحیح برای مردم تبیین کند. مرحله سوم، دفاع از دین است. دین خدا دشمن دارد و کسانی هستند که تلاش میکنند دین را از میدان خارج کنند. بنابراین باید کسانی باشند که از دین دفاع کنند.
وی ادامه داد: دفاع از دین دو گونه است: دفاع سخت که بیشتر بر عهده نیروهای نظامی و دفاعی است و دفاع نرم که شامل دفاع فکری، فرهنگی و اعتقادی، پاسخ به شبهات و گفتوگو و مناظره با جریانهای فکری مخالف است. این بخش از مسئولیت، از جمله عرصههای مهم فعالیت روحانیت است.
استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: اقامه دین به شناخت، شناساندن و دفاع محدود نمیشود. پس از شناخت و شناساندن و دفاع، باید دین را محقق و جاری کرد. هدف این نیست که دین را صرفاً به عنوان یک عنوان زیبا و زینتی در گوشهای قرار دهیم؛ بلکه باید دین در زندگی فردی و اجتماعی مردم حضور پیدا کند. این همان رسالت اصلی حوزههای علمیه و یکی از مهمترین ابعاد هویت طلبگی است.
مبنای حرکت آگاهانه و مسئولانه طلبه در شناخت مسیر طلبگی است
معاون تهذیب حوزههای علمیه برادران با اشاره به شئون مختلف پیامبران بیان کرد: پیامبران الهی علاوه بر تعلیم و تبیین معارف، وظیفه هدایت، تزکیه، دعوت، انذار، بشارت و اصلاح جامعه را بر عهده داشتند. طلبه نیز در اندازه و جایگاه خود باید برای ایفای چنین نقشهایی آماده شود.
حجتالاسلاموالمسلمین عالمزاده تأکید کرد: طلبهای که هویت خود را درست بشناسد، تحصیل را مقدمهای برای خدمت میداند، تهذیب را ضرورتی برای اثرگذاری میشمارد و ارتباط با مردم را بخشی از مسئولیت خود تلقی میکند. در چنین نگاهی، حوزه علمیه یک مسیر تربیتی و رسالتی است، نه صرفاً یک محیط آموزشی.
وی در پایان گفت: هویت طلبگی زمانی شکل میگیرد که طلبه بداند برای چه وارد این مسیر شده، از چه مکتبی پیروی میکند، چه رسالتی بر عهده دارد و قرار است در آینده چه نقشی در هدایت و خدمت به جامعه ایفا کند. شناخت این مسیر میتواند مبنای حرکت آگاهانه و مسئولانه طلبه در سالهای پیش رو باشد.

نظرات