به گزارش روابط عمومی، در این بیانیه آمده است:
بسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیکم و رحمه الله
دانشگاه الازهر، که بنا بر گزارش بسیاری از مورخان، نام آن به مناسبت انتساب دولت فاطمیِ بنیانگذار این مرکز علمی به حضرت فاطمه الزهراء علیهاالسلام برگزیده شده است، از کهنترین و اثرگذارترین مراکز علمی جهان اسلام به شمار میآید. این نامگذاری یادآور پیوند این نهاد علمی با میراث علمی و معنوی خاندان پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله است.
جامعه الزهراء علیهاالسلام در قم نیز که نام خود را از همان سرچشمه نورانی، یعنی حضرت فاطمه الزهراء سلاماللهعلیها گرفته است، خود را در این انتساب معنوی با دانشگاه الازهر مشترک میبیند. همین اشتراک نام و انتساب به ساحت حضرت صدیقه طاهره علیهاالسلام، یادآور مسئولیت مشترک مراکز علمی جهان اسلام در پاسداری از حقیقت، عدالت و کرامت انسانی است.
در روزهای اخیر بیانیهای منتسب به دانشگاه الازهر درباره برخی تحولات منطقهای منتشر شده است. با توجه به جایگاه علمی و تاریخی این دانشگاه در میان مسلمانان، شایسته است مواضع صادره از سوی چنین نهاد مهمی با دقت علمی، عدالت در داوری و توجه کامل به واقعیتهای میدانی همراه باشد. در این زمینه یادآوری چند اصل عقلانی و قرآنی که میتواند راهنمای نهادهای علمی و دینی جهان اسلام باشد، ضروری به نظر میرسد.
۱. بزرگداشت عظمت ساحت علم و علما
از جمله مسئولیتهای بنیادین مراکز علمی، پاسداشت حرمت علم و صیانت از جایگاه عالمان است. تعرض به عالمان دینی و اندیشمندان، نه تنها تعرض به اشخاص، بلکه تعرض به ساحت علم و معرفت تلقی میشود. از این رو انتظار میرود مراکز علمی جهان اسلام در برابر چنین رخدادهایی موضعی روشن و صریح اتخاذ کنند. در همین چارچوب، پس از استشهاد مرجع عالیقدر، رهبر انقلاب اسلامی آیتالله خامنهای «قدس الله نفسه الزکیه» که از عالمان برجسته جهان اسلام به شمار میآمدند، شایسته است انزجار عمومی از عاملان چنین اقداماتی مورد تأکید قرار گیرد.
۲. حرمت اعانه بر ظلم و عدوان
عقل انسانی و تعالیم اسلامی هر دو بر قبح ظلم و حرمت یاری رساندن به ظالمان تأکید دارند. ایجاد پایگاههای نظامی برای قدرتهای سلطهگر در سرزمینهای اسلامی و فراهم ساختن زمینه اقدامات نظامی آنان، از مصادیق آشکار اعانه بر ظلم و عدوان است.
آیا به شهادت رساندن رهبر ایران، فرماندهان، دبیر شورای عالی امنیت ملی و کشتار مردم غیرنظامی، زنان و کودکان در ایران جهت ایجاد ثبات در منطقه بوده است؟ آیا ایجاد پایگاههای گسترده برای آمریکا در منطقه ـ که از آن طریق مردم عراق، افغانستان، یمن، غزه و ایران هدف حملات و خشونت قرار گرفتهاند ـ ثباتآفرین بوده است و در مقابل، واکنش دفاعی یک کشور تهدید تلقی میشود؟
همچنین در سالهای اخیر شاهد ترور دانشمندان، شهادت دانشگاهیان و بمباران مراکز علمی و آموزشی ـ از مدارس ابتدایی تا دانشگاهها ـ و حتی برخی مراکز مذهبی بودهایم. از جمله این موارد میتوان به حمله به مراکز آموزشی و مدرسه میناب اشاره کرد که موجب کشته و مجروح شدن غیرنظامیان شد. چنین اقداماتی از مصادیق آشکار ظلم و عدوان است و انتظار میرود مراکز علمی جهان اسلام نسبت به این جنایات موضعی روشن اتخاذ نمایند.
۳. تحقق اعتلای اسلام
قرآن کریم مسلمانان را به همبستگی و پرهیز از تفرقه فرا میخواند: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» (آل عمران: ۱۰۳).
بر این اساس، مراکز بزرگ علمی و دینی جهان اسلام نقشی اساسی در تقویت همگرایی اسلامی و جلوگیری از تعمیق شکافهای درون امت دارند. تلاش برای حفظ وحدت مسلمانان، تقویت عزت امت اسلامی و مقابله با سلطهطلبی قدرتهای بیگانه، از مهمترین وظایف فکری و فرهنگی این مراکز به شمار میآید.
۴. مشروعیت دفاع
قرآن کریم در عین نهی از تجاوز، دفاع در برابر ظلم و تعدی را امری مشروع میداند. آیه شریفهذ«وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ» (بقره: ۱۹۰) در کنار سایر آیات مربوط به جهاد دفاعی، نشان میدهد که تشخیص نسبت میان «تجاوز» و «دفاع» در هر داوری اخلاقی و فقهی اهمیت اساسی دارد.
بر این اساس، تجاوز به کشورها از سوی آغازکننده جنگ صورت میگیرد و واکنش طرف مقابل پس از آن، دفاع محسوب میشود. در تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران، علاوه بر ظلم به شهروندان بیگناه، ظلم نسبت به جامعه اسلامی نیز رخ داده است و در چنین شرایطی دفاع از سرزمین و ملت حقی مشروع برای هر کشوری به شمار میآید.
در پایان امید است دانشگاه الازهر، با توجه به جایگاه علمی و تاریخی خود در جهان اسلام و پیوند نام آن با حضرت فاطمه الزهراء علیهاالسلام، در برابر جنایاتی همچون ترور دانشمندان، کشتار غیرنظامیان و تخریب مراکز علمی و آموزشی، موضعی روشن و منطبق با ارزشهای اسلامی و انسانی اتخاذ نماید.
من الله التوفیق و علیه التکلان
جمعی از پژوهشگران جامعه الزهراء علیهاالسلام

نظرات