به گزارش روابط عمومی، نشست «پژوهشمحوری در یادگیری و یاددهی مؤثر؛ از مسئلهشناسی تا حل مسئله» در چهارمین روز برنامه «مسیر استاد؛ زیستبوم جامع مهارت و رشد چندساحتی در نظام یاددهی مؤثر» ویژه اساتید جامعه الزهرا سلاماللهعلیها برگزار شد.
در این نشست، حجتالاسلاموالمسلمین سیدمحمد هاشمی، استاد حوزه و دانشگاه و نویسنده کتاب «درآمدی بر نظام اندیشه استاد شهید مرتضی مطهری» به تبیین الگوی تمدنی حل مسئله با تأکید بر اندیشه اندیشمندان انقلاب اسلامی، بهویژه شهید مرتضی مطهری پرداخت.
ضرورت نقشآفرینی حوزه در حل مسائل اجتماعی
حجتالاسلاموالمسلمین هاشمی با اشاره به جایگاه حوزه علمیه در شکلگیری و تداوم حرکت انقلاب اسلامی، اظهار داشت: یکی از موضوعات مورد تأکید امام خمینی و رهبر معظم انقلاب، یافتن جایگاه حوزه علمیه در حل مسائل نظام اسلامی بوده است.
وی افزود: شکلگیری نهضت و انقلاب اسلامی و سپس تثبیت نظام اسلامی، تا حد زیادی مرهون ایدههایی است که اندیشمندان و متفکرانی همچون حضرت امام خمینی، رهبر شهید انقلاب، شهید مرتضی مطهری و شهید بهشتی از دل حوزه علمیه ارائه کردند.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: این اندیشمندان توانستند برای نخستینبار در دنیای جدید، ایده اسلامی را در نسبت با زندگی جدید بشر که با ایدههای غرب مدرن آمیخته شده بود، به شکلی معنادار تبیین کنند و بر اساس آن، یک ایده اجتماعی کارآمد ارائه دهند.
وی با بیان اینکه این مسیر باید در آینده نیز استمرار پیدا کند، گفت: رهبر شهید انقلاب بارها بر ضرورت ورود حوزه علمیه به مسائل جامعه و ایفای نقش در این عرصه تأکید کردهاند، اما همچنان فاصلهای میان وضعیت موجود و تراز مورد انتظار انقلاب اسلامی وجود دارد و لازم است حرکت حوزه در این زمینه با سرعت و عمق بیشتری دنبال شود.
از کشف مسئله تا تأسیس نظام الهیاتی
حجتالاسلاموالمسلمین هاشمی، یکی از مسائل اساسی امروز حوزه را چگونگی عبور از مرحله کشف مسئله و رسیدن به فهم دقیق مسائل اجتماعی دانست و تصریح کرد: باید بتوانیم از مسیر کشف مسئله و کشف درست مسئله، به فهم مسائل اجتماعی برسیم و برای هر مسئله، یک نظام الهیاتی اسلامی متناسب با آن تأسیس کنیم.
وی با اشاره به تجربه شهید مرتضی مطهری در این زمینه، اظهار داشت: شهید مطهری در بسیاری از آثار خود این مسیر را دنبال کرده است و به همین دلیل میتوان او را یک متفکر اجتماعی موفق دانست.
این استاد حوزه و دانشگاه تأکید کرد: در این الگو، مسئلهشناسی صرفاً به معنای شناسایی یک موضوع نیست، بلکه اندیشمند باید بتواند با مسئله اجتماعی مواجه شود، ریشههای آن را بشناسد، نسبت آن را با مبانی دینی و الهیاتی بررسی کند و در نهایت به راهکاری برای حل مسئله برسد.
حجتالاسلاموالمسلمین هاشمی با اشاره به نقش اندیشمندان انقلاب اسلامی در مواجهه با مسائل اجتماعی، یکی از مراحل مهم این مسیر را تقابل اندیشهای و تاریخی با مسئله و تلاش برای تأسیس الهیات مسئله دانست.
جامعه الزهرا سلاماللهعلیها؛ پاسخی به بخشی از نیازهای اجتماعی زنان/
این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه، بیان کرد: شاید یکی از دلایل تأسیس جامعه الزهرا سلاماللهعلیها این بود که بخشی از مسائل و نیازهای جامعه زنان وجود داشت که حوزههای علمیه برادران نمیتوانستند به صورت مستقیم وارد آن عرصه شوند.
وی افزود: امروز با مسائل اجتماعی در این سطح مواجه هستیم و لازم است حوزههای علمیه و مجموعههایی همچون جامعه الزهرا سلاماللهعلیها، متناسب با مأموریت و ظرفیت خود، برای شناخت و حل این مسائل نقشآفرینی کنند.
امام شهید انقلاب بیشترین خدمت را به زنان در تاریخ معاصر ایران داشته است
حجتالاسلاموالمسلمین هاشمی با اشاره به نقش امام شهید انقلاب در توجه به جایگاه زنان نیز گفت: امام شهید انقلاب از جمله شخصیتهایی است که بیشترین خدمت را به زنان در تاریخ معاصر ایران داشته و نگاه ایشان به نقش اجتماعی و دینی زنان، زمینهساز تحولات مهمی در این عرصه شده است.
وی، اساتید را در نهادینهسازی این رویکرد در میان طلاب و دانشجویان دارای نقش اساسی دانست و تصریح کرد: اساتید باید ابتدا خود این مسیر را در وجود و فعالیت علمی خود نهادینه کنند و در مسیر اندیشمندانی همچون شهید مطهری حرکت کنند.
حجتالاسلاموالمسلمین هاشمی ادامه داد: استاد باید بتواند طلبه و دانشجویی تربیت کند که با یک نظام الهیاتی منسجم آشنا باشد، مسائل دنیای جدید را به درستی بشناسد و هم توانایی حرکت در مسیر حل مسائل نظام اسلامی را پیدا کند.
وی افزود: این مسئله نیازمند آن است که فرایند یادگیری و یاددهی از انتقال صرف مطالب علمی فراتر برود و به سمت تربیت افرادی حرکت کند که توانایی مسئلهشناسی، تحلیل، پژوهش و ارائه راهکار داشته باشند.
پژوهش و آمایش؛ مسیری برای آینده حوزه
این استاد حوزه و دانشگاه در پایان با تأکید بر ضرورت توجه به آمایش و پژوهش گفت: در فضای آمایش و پژوهش باید یک مسیر کلان برای شناسایی نیازها، کشف مسائل و طراحی راهکارها ترسیم شود و این مسیر کلان میتواند در هر یک از رشتههای علمی به شکل متناسب و کاربردی تحقق پیدا کند.
وی تأکید کرد: الگویی که شهید مطهری در مواجهه با مسائل اجتماعی دنبال کرد، میتواند برای امروز حوزه نیز الهامبخش باشد و باید این مسیر را با توجه به شرایط جدید جامعه و نیازهای نظام اسلامی ادامه داد.
حجتالاسلاموالمسلمین هاشمی ابراز امیدواری کرد که جامعه الزهرا سلاماللهعلیها که تاکنون در تبیین و توسعه اندیشههای اسلامی فعالیتهای ارزشمندی داشته است، بتواند در مسیر مسئلهشناسی، تولید اندیشه و حل مسائل اجتماعی نیز گامهای مؤثرتری بردارد.
نظرات