به گزارش روابط عمومی، در ادامه برنامههای «مسیر استاد؛ زیستبوم جامع مهارتافزایی چندساحتی طلاب»، دو نشست با عناوین «ارزشیابی مهارتی؛ از خودارزیابی تا پوشه کار» و «نظام پایش و بازخورد مستمر» با ارائه سرکار خانم فاطمه علیپور، عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان برگزار شد.
تفاوت تدریس با آموزش و نقش تعامل در فرایند یاددهی
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان در این نشست با اشاره به تفاوت میان آموزش و تدریس، اظهار داشت: تدریس با آموزش تفاوت دارد و هر آموزشی را نمیتوان تدریس دانست؛ چراکه تدریس یک فرایند تعاملی و دوسویه میان مربی و متربی است.
وی، ارزشیابی را یکی از اجزای فرایند تدریس و ابزاری برای افزایش بهرهوری آن دانست و افزود: نوع ارزشیابی در یک فرایند آموزشی، از روش تدریس و شیوه مدیریت کلاس نشأت میگیرد و مدرس از طریق ارزشیابی میتواند میزان موفقیت خود در فرایند تدریس را بررسی و ارزیابی کند.
اهداف ارزشیابی در فرایند آموزشی
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان، شناخت تواناییها و زمینههای علمی فراگیران را از اهداف مهم ارزشیابی برشمرد و گفت: ارزشیابی به مدرس کمک میکند تا درباره فعالیتهای بعدی آموزشی تصمیمگیری کند و نارساییهای آموزشی فراگیران را شناسایی کرده و برای ترمیم و رفع آنها برنامهریزی کند.
وی، آشنایی فراگیران با اهداف آموزشی، آگاهی آنان از نتایج فعالیتهای آموزشی خود و تقویت نقاط قوت را از دیگر اهداف ارزشیابی عنوان کرد و افزود: تلاش برای برطرف کردن نقایص یادگیری نیز از اهداف مهم ارزشیابی به شمار میرود.
ارزشیابی آغازین، تکوینی و تراکمی
علیپور در ادامه به تشریح انواع ارزشیابی پرداخت و اظهار داشت: ارزشیابی در سه نوع آغازین، تکوینی یا مستمر و تراکمی انجام میشود.
وی درباره ارزشیابی آغازین گفت: در این نوع ارزشیابی، تعیین سطح فراگیران انجام میشود تا سطح علمی کلاس مشخص شده و مدرس بتواند فرایند تدریس را متناسب با وضعیت و نیازهای آموزشی فراگیران آغاز کند.
وی افزود: در ارزشیابی تکوینی یا مستمر، مدرس نقطه شروع تدریس را میشناسد و از ارائه مطالب تکراری جلوگیری میکند. این نوع ارزشیابی با هدف اصلاح موضوع مورد ارزشیابی، از جمله برنامه یا روش آموزشی، مورد استفاده قرار میگیرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان ادامه داد: ارزشیابی تکوینی به مدرس کمک میکند از میزان و نحوه یادگیری دانشآموزان و دانشجویان آگاهی پیدا کند، نقاط قوت و ضعف یادگیری آنان را شناسایی کند و مشکلات روش آموزشی خود را در ارتباط با اهداف آموزشی تشخیص دهد.
وی تصریح کرد: ارزشیابی تکوینی در طول دوره آموزشی و زمانی انجام میشود که فعالیت آموزشی معلم همچنان در جریان است و یادگیری فراگیران در حال تکوین و شکلگیری است.
علیپور هدف این نوع ارزشیابی را تعیین میزان توفیق یادگیرنده در دستیابی به تکتک اهداف واحد درسی دانست و خاطرنشان کرد: در ارزشیابی تکوینی، مقایسه میان افراد مختلف مورد نظر نیست، بلکه میزان تحقق اهداف آموزشی و شناسایی نقاط قوت و ضعف یادگیری مورد توجه قرار میگیرد.
وی همچنین به ارزشیابی تراکمی به عنوان سومین نوع ارزشیابی اشاره کرد.
انتخاب ابزار مناسب برای جمعآوری اطلاعات
علیپور در بخش دیگری از این نشست به موضوع انتخاب و تولید وسایل اندازهگیری پرداخت و گفت: برای جمعآوری اطلاعات ضروری در فرایند ارزشیابی، استفاده از وسایل و ابزارهای مناسب ضرورت دارد.
وی، آزمونهای پیشرفت تحصیلی، آزمونهای نگرشسنج و فرمهای ثبت مشاهده را از جمله ابزارهای مورد نیاز برای جمعآوری اطلاعات در فرایند ارزشیابی برشمرد و افزود: در صورت موجود بودن ابزارهای مورد نیاز، باید مناسبترین ابزار بررسی و انتخاب شود و در صورت نبود ابزار مناسب، لازم است ابزار مورد نیاز تهیه و تولید شود.
تبیین مفاهیم اندازهگیری، آزمون، سنجش و ارزشیابی
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان در ادامه به تبیین مفاهیم مرتبط با اندازهگیری و ارزشیابی پرداخت.
وی، اندازهگیری را فرایندی برای سنجش دانست که میتواند به صورت کمی و در برخی موارد کیفی انجام شود و گفت: آزمون، ابزار اندازهگیری است و آزمودن نیز میتواند به صورت آزمونهای ساختهشده توسط معلم یا آزمونهای میزانشده و استاندارد انجام گیرد.
علیپور در تشریح مفهوم سنجش اظهار داشت: زمانی که برای سنجش از روشهایی غیر از آزمون استفاده شود، فرایند سنجش شکل میگیرد و در نهایت، ارزشیابی علاوه بر سنجش، شامل قضاوت نیز میشود.
این نشستها با هدف ارتقای دانش و مهارتهای آموزشی و آشنایی بیشتر شرکتکنندگان با شیوههای ارزشیابی مهارتی، پایش مستمر فرایند یادگیری و استفاده از بازخورد در بهبود فرایند تدریس برگزار شد.
نظرات